دانشکده پیک وان

آموزشگاه مجازی عکاسی ( آموزش عکاسی )

عرفان زندی در ۱۵ - مهر - ۱۳۹۲

فوکوس چیست ؟

کلمه Focus به معنی تمرکز و مرکزیت دادن می باشد اما مفهوم آن در عکاسی ، رسیدن به حداکثر وضوح است یا به عبارت دیگر فوکوس (FOCUS)  تنظیم فاصله کانونی عدسی لنز دوربین بر اساس فاصله جسم تا دوربین برای داشتن یک تصویر  واضح را فوکوس گویند . سیستم فوکوس دوربین ها دارای دو حالت اتوماتیک AF  یا Auto Focus و دستی MF  یا Manual Focus است 

  Bfocus

در سیستم فوکوس دستی با چرخاندن رینگ فوکوس که در جلوی لنز قرار دارد ، در یک نقطه دلخواه تصویر را در بهترین حالت وضوح قرار میدهیم این قابلیت را دردوربینهای حرفه ای و نیمه حرفه ای پیدا خواهید شد عکاسان معمولا از این حالت برای تهیه عکسهای حرفه ای استفاده میکنند . مثلا با تنظیم دستی فوکوس ، یک سوژه را عمدا تار یا واضح میکنند تا باعث برجستگی و زیبایی سوژه شود و در مواقعی هم که AF دوربین نمیتواند به درستی روی یک جسم فوکوس کند ، بهتر است از این حالت استفاده شود ..در حالت فوکوس اتوماتیک دوربین به صورت هوشمند روی سوژه فوکوس میکند ، تمامی دوربین های دیجیتال از قابلیت فوکوس اتوماتیک برخوردارند. تنها اختلاف موجود بین آنها مربوط به نوع و چگونگی کارکرد سیستم فوکوس آن است.

 01

 اتوفوکوس در دوربین های دیجیتال به دو نوع انجام میگیرد اتوفوکوس فعال ، اتوفوکوس غیرفعال

اتوفوکوس فعال :

 اساس کار این نوع فوکوس اینگونه است که دوربین یک پرتو مادون قرمز یا یک موج صوتی را به سمت جلو ساطع میکند و پس از برخورد به جسم منعکس شده و دوربین آنرا از طریق لنز دریافت میکند . سپس پردازنده داخلی دوربین با احتساب زمان تاخیر رفت و برگشت اشعه یا موج ، فاصله دوربین تا جسم را محاسبه و لنز را مطابق ان فاصله تنظیم میکند تا به بهترین وضوح دست پیدا کند .

 معایب موج صوتی ( اولتراسونیک) : دوربین در مکان های با آلودگی صوتی بالا گیج میزند و توانایی فوکوس ندارد ، برد موج صوتی کم است ، سرعت رفت و برگشت موج کم است در نتیجه در مکان های باز به کندی فکوس میکند.

معایب اشعه مادون قرمز : در نور کم به خوبی یا اصلا عمل نمیکند ، در نور زیاد هم به دلیل وجود پرتو های نوری فراوان در محیط توانایی فکوس ندارد ، در مقابل منابعی که از خود مادون قرمز ساطع میکنند هم فکوس دچار خطا میشود مانند اتش و شمع

اتوفوکوس غیر فعال :

در سیستم اتوفوکوس غیر فعال دیگر از موج صوتی( اولتراسونیک) و اشعه نوری خبری نیست بلکه پردازنده داخلی دوربین دست به کار میشود در بیشتر دوربین های SLR و اتوماتیک امروزه مشاهده می شود و فاصله جسم تا دوربین را با تحلیل کامپیوتری تصویری به وسیله الگوریتم های محاسبه اجزا تصویر که از طریق سنسور دوربین دریافت می‌کند (سنسور مورد استفاده در این سیستم CCD است) مقادیر شدت نور در هر پیکسل را مورد بررسی قرار می‌دهد. دوربین منظره واقع در کادر را در نظر می‌گیرد و با عقب و جلو بردن لنز، بهترین فوکوس ممکن را جستجو می‌کند.

ریز پردازنده دوربین به پیسکلهای روی نوار سنسور نگاه میکند و تفاوت شدت نور در سلولهای همجوار را اندازه می‌گیرد. اگر منظره خارج از فوکوس باشد، پیسکلهای مجاور دارای شدت نورهای مشابه هم می‌باشند. ریزپردازنده لنز را حرکت می‌دهد و دوباره پیکسلهای سنسور را بررسی میکند و می‌بیند که آیا اختلاف بین شدت نور پیکسلهای مجاور بیشتر شده (رو به فوکوس) یا کمتر شده است. سپس ریزپردازنده به جستجوی نقطه‌ای می‌پردازند که بیشترین اختلاف شدت بین پیکسلهای مجاور وجود داشته باشد، این نقطه، بهترین موقعیت فوکوس است. 

 

in -out

در سیستم غیر فعال فوکوس باید نور و کنتراست در تصویر وجود داشته باشد تا بتواند وظیفه خود را بخوبی انجام دهد. در تصویر باید جزئیاتی موجود باشد تا کنتراست کافی ایجاد نماید. اگر بخواهید از یک دیوار خالی یا یک جسم بزرگ با رنگ یکنواخت عکس بگیرید، دوربین نمی‌تواند پیکسلهای مجاور را مقایسه نماید و بنابر این در فوکوس دچار مشکل می‌شود همچنین همانند سیستم های فعال مادون قرمز یا اولتراسونیک، محدودیتی برای فاصله جسم تا دوربین وجود ندارد. ضمنا سیستم فوکوس غیر فعال، براحتی از میان یک پنجره نیز فوکوس را براحتی انجام میدهد، چون آن هم، همانطور که شما می‌بینید، تصویر را می‌بیند. معمولا نسبت به جزئیات در راستای عمودی واکنش نشان می‌دهند (یعنی سنسورهای فوکوس معمولا افقی قرار گرفته‌اند). وقتی دوربین را بصورت افقی نگاه داشته‌اید، سیستم فوکوس غیر فعال برای فوکوس روی یک کشتی واقع در افق مشکل دارد، ولی براحتی روی یک میله پرچم فوکوس می‌کند. اگر دوربین را در وضعیت افقی معمولی نگاه داشته‌اید، سعی نمایید روی لبه‌های عمودی اشیاء فوکوس نمایید. برعکس در صورتی که دوربین را در وضعیت عمودی نگاه داشته‌اید، بهتر است روی جزئیات افقی فوکوس نمایید.

در طراحی دوربین‌های جدیدتر و گرانقیمت‌تر سعی شده که از ترکیبی از سنسورهای افقی و عمودی برای حل این مشکل استفاده شود. اما هنوز جلوگیری از سردرگمی دوربین بر اثر فوکوس روی اجسام با رنگ یکنواخت بر عهده عکاس است.

 

روش فوکوس بدین صورت است که  در اکثر دوربینها هنگامی که دکمه شاتر را تا نیمه فشار داده و نگه داریم اگر کلید اتوفکوس روی بدنه لنز در حالت فعال باشد، فوکوس اتوماتیک عمل میکند و در این صورت اگر این عمل با موفقیت انجام شود ، بوقی خاص (که بستگی به نوع دوربین دارد ) یا یک چراغ در داخل نمایاب مشخص و روشن میشود . حال باید بدون اینکه دکمه شاتر را رها کنیم ، آنرا تا آخر فشار دهیم تا شاتر فعال شده و دوربین در حالیکه فوکوس شده عکس بگیرد.

 Shutter-Release-Button-300x240

دوربینها خانگی و فشرده کوچک در نقطه مرکزی صفحه فوکوس اتوماتیک انجام میدهند که به آن حالت مرکزی گفته میشود . در این حالت باید جسمی که میخواهیم روی آن فوکوس شود در وسط کادر قرار بگیرد در غیر اینصورت خطای فکوس رخ میدهد اما در دوربینهای حرفه ای میتوانند AF را در 3 ، 5 ، 9 یا حتی در دوربین های گران قیمتر 64 نقطه ای انجام دهند این به دین معنی است که سوژه هر کجای کادر که باشد به راحتی روی ان فکوس میکند.

 focus

همچنین شما میتوانید نقطه های AF را از طریق منو تنظیمات دوربین فعال یا غیر فعال نمایید به صورتی که نقطه های سمت چپ را فعال و راست را غیر فعال کنیم در این صورت سیستم فکوس اتوماتیک فقط روی سوژه های سمت چپ فکوس میکند . حتی در برخی دوربینها به کاربر اجازه فعال یا غیر فعال کردن تک تک نقطه ها را میدهید. نقطه مورد نظر را خود انتخاب کند .

 

در برخی از دوربین های حرفه ای فوکوس در حالت اتوماتیک داری گزینه هایی است شامل :

 

Continues Servo  یا Al Servo  – این گزینه به لنز این قابلیت را میدهد که همواره سوژ های متحرک در کادر را تعقیب و روی انها فکوس کند که همواره سوژه در حالت وضوح کامل باشد این گزینه برای عکاسی از سوژه های متحرک نظیر سوژه های ورزشی ، حیات وحش ، مسابقات اتومبیل رانی و … مناسب است

 

Focus Bracketing  – با انتخاب این گزینه با فشار دکمه شاتر سه تصویر ثبت میشود یکی با فوکوس تنظیم شده یکی فکوس پشت سوژه و یکی فکوس جلو سوژه در این حالت عکاس سه فکوس از یک صحنه را دارد و میتواند مناسب ترین ان تصویر را انتخاب کند.

 

Single Servo یا  One Shot – حالتی از فوکوس است که شما به ازای هر بار نگه داشتن و فشردن شاتر تنها یک بار روی سوژه فکوس میکند این گزینه بهترین گزینه برای سوژه های ثابت است و باعث میشود باطری دوربین دیرتر تخلیه شود در این حالت اگر سوژه تکان بخورد دوربین بطور خودکار فوکوس مجدد انجام نمی دهد و شما مجبورید شاتر را رها کرده و دوباره تا نیمه فشار دهید که عملیات فوکوس مجدداً انجام شود.

 

Dynamic Area AF   یا AI Focus    – این گزینه چیزی بین دو حالت Al Servo  و  One Shot  است زمانیکه شما شاتر را تا نیمه فشار می دهید ، فوکوس بطور خودکار روی شی مورد نظر انجام می شود و ثابت می ماند. این حالت تا زمانیکه که شی حرکت نکند و یا شما فاصله تان را تغییر ندهید ثابت مانده و به محض جابجایی یا حرکت ،  سیستم فوکوس مجدداً فعال شده و تنظیم مجدد انجام می دهد و دیگر نیازی به رها کردن و دوباره گرفتن شاتر نیست

نکته : AI  مخفف کلمه  Artificial Intelligenceبه معنی هوش مصنوعی می باشد

 

قفل فکوس AF LOCK

در برخی از دوربین ها این کلید وجود دارد که عکاس پس از فوکوس بر روی سوژه مورد نظر با این کلید فکوس را قفل میکند که به صورت تصادفی یا عمدی فکوس تغییر نکند وبتوان از ان صحنه عکس گرفت و هر دفعه لازم به فکوس دوباره نباشد . همچنین اگر دوربین هایی دارای فوکوس دستی نباشند با استفاده از این دکمه بتوان ان را شبیه سازی کرد.

 Focuslock

مواردی که اتوفوکوس دچار خطا میشود

در بعضی شرایط و مواقع ممکن است سیستم فوکوس اتوماتیک دوربین دچار خطا شود یا گیج بزند (شرایطی که لنز هی جلو عقب میکند تا سوژه ای برای فوکوس پیدا کند) این شرایط ممکن است یکی از حالات زیر باشد:

 

* سوژه با کنتراست کم

* سوژه با نور زیاد

* سوژه با اشعه مادون قرمز (شعله آتش،شمع‌)

* سوژه های در نور بسیار کم

* سوژه های ممتد ذر راستای افق

* سوژه های متحرک سریع

* سوژه هایی با  فواصل گوناگون از هم

* برگشت زود هنگام اشعه (مثلا برخورد با شیشه)

باید فراموش نکنیم که تنها یک نقطه از کادربندی است که وضوح صددرصد دارد و هر چه به موضوعاتی که دورتر و نزدیک تر هستند دقت کنیم از وضوح آنها کاسته شده است. اما ممکن است این تغییرات اینقدر کم باشد که چشم انسان توانایی تشخیص تغییرات را نداشته باشد. 

محدوده ای که تقریباً موضوعات از یک وضوح برخوردار هستند را محدوده فوکوس (میدان وضوح) می گویند و سایر نقاط که به شکل محو و مات هستند را اصطلاحاً Flow (فـلو) می نامند. با افزایش عمق میدان وضوح می توان موضوعات بیشتری را در محدوده فوکوس قرار داد اما همانطور که پیش تر نیز گفته شد فوکوس هر نقطه با نقطه دیگر متفاوت است و هیچ نقطه ای از تصویر به اندازه نقطه ای که ما تصمیم گرفتیم در آنجا فوکوس کنیم ، وضوح ندارد. اما می تواند وضوحی نزدیک به نقطه فوکوس داشته باشد.

 10-0


دسته بندی : آموزش عکاسی, مبانی و اصول     برچسب‌ها: , , , , ,

22 ديدگاه

  1. محمد دلیری می‌گه:

    تشکر بابت مقاله خوب تون

  2. علی چاوشی می‌گه:

    عرفان جان تشکر از مطالب جامع و کامل شما

  3. سلام جناب زندی
    سپاس از زحمات شما

  4. احمد صفائی می‌گه:

    با هیج واژه ای نمی توان از زحمات شما قدر دانی کرد .امید وارم سالم وپایدار باشید

  5. یاسر فشمی می‌گه:

    بچه ها یه سوال داشتم:
    وقتی میشود با یک نقطه فوکوس اول نقطه فوکوس را انتخاب کرد بعد کادر بندی نمود اینهمه نفطه فوکوس در دوربینهای پیشرفته به چه دردی میخورد؟

    • محمد دلیری می‌گه:

      به نظر من دلایل زیاد و متنوعی می تونه داشته باشه خصوصا در عکاسی های سریع مانند عکاسی ورزشی و حیات وحش که سوژه مدام در حال حرکات سریع و غیر قابل پیش بینی هست این اتوفوکوس چند نقطه ای بکار میاد. اگر یک نقطه باشه به خاطر شرایط نوری اون نقطه یا نداشتن کنتراست کافی با پس زمینه یا پوشش ناکافی سوژه در اون نقطه از کادر ، باعث بشه اتوفوکوس نتونه درست و البته شاید مهمتر از آن سریع عمل کنه.

    • عرفان زندی می‌گه:

      همنطور که اقای دلیری هم فرمودن این نقاط روی دوربین ها پیشرفته وجود داره باعث میشه تمام کادر شما در هنگام اتوفکوس توسط دوربین چک بشه و روی نزدیک ترین سوژه به لنز فکوس بشه این در عکاسی های سریع باعث میشه جلوگیری از خطای فکوس میشه مثلا شما میخواید از یه عقاب تو اسمون عکس بگیرید اگر فقط یک نقطه اونم تو مرکز داشته پرنده در حال حرکته و همیشه روی اون نقطه که فکوس روش انجام میشه قرار نمیگیره پس روی اسمون فکوس میشه و پرنده فلو میشه ولی وقتی تعداد نقاط زیاد و تمام کادر رو پوش بده در هر کجای کادر که باشه فورا روش فکوس میشه .. این نقاط علاوه بر فکوس نورسنجی هم انجام میدن که در تعداد نقاط بالاتر نورسنجی بسیار دقیق تر و موضعی انجام میگیره

  6. بهار می‌گه:

    سلام ممنون از سایت خوبتون عالیه

  7. با سلام و تشکر از آقای زندی عزیز
    مطالب خوب و مفیدی بود
    موفق باشید

  8. اصغر محمدي می‌گه:

    سلام
    جناب زندی ممنون از مطالب خیلی خوب شما

  9. محمد می‌گه:

    خیلی مفید و سازنده بود…خیلی خیلی ممنون

  10. ailin می‌گه:

    وای ممنون خیلی برام جای سوال بود که این کلمه یعنی چیییییییییییییییییییییییییییییییی؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

  11. بي پلاك می‌گه:

    با سلام و عرض تشکر بابت آموزش خوبتون…
    یا علی

  12. یزدان می‌گه:

    با سلام
    واقعا مقاله خوب و جالبی بود
    باتشکر از نویسنده

  13. خیرالله فرخی می‌گه:

    درود جناب عرفان زندی عزیز
    مقاله ی بسیار خوب و جامعی بود..
    در این مکان خیلی می آموزم و نگاه ام به عکس و عکاسی کاملن عوض شده
    خیلی خوش حال ام که در میان عزیزان هنرمند آگاهی چون شما هست ام
    سرفراز باشی و همیشه موفق!

  14. ثمین می‌گه:

    بسمه تعالی.
    با سلام ، واقعا ممنونم از اطلاعات مفید و خوبی که در اختیار عموم قرار دادین ، ان شاالله شما و افرادی مثل شما که در دادن اطلاعات به دیگران سخاوت دارند همیشه در حال پیشرفت و موفقیت روزافزون باشید..

  15. ساناز می‌گه:

    عالی بود

يک ديدگاه بگذاريد


سوال ضد اسپم *