دانشکده پیک وان

آموزشگاه مجازی عکاسی ( آموزش عکاسی )

محمد دلیری در ۲ - آبان - ۱۳۹۴

انواع روش های نور پردازی در عکاسی پرتره

 بنام خدا

 برای تهیه ، ترجمه و ویرایش مقالات زحمت فراوان کشیده شده است.استفاده از این مقاله ( و مقالات دیگر سایت ) حتی با ذکر نام منبع،  ممنوع بوده و پیگرد قانونی دارد.  . برای کسب  اجازه کتبی و همکاری در این زمینه با ما تماسبگیرید.

قبل از خواندن این مقاله بهتر است مقاله ی 5 روش نور پردازی در عکاسی پرتره را مطالعه بفرمایید.

در این مقاله مثال ها و عکس ها  با منبع نور طبیعی ( خورشید و پنجره ) ارائه شده است.

 

6 روش نور پردازی در عکاسی پرتره کلاسیک

در عکاسی پرتره کلاسیک چندین نکته وجود دارد که برای گرفتن یک پرتره خوب لازم است آنها را کنترل و رعایت کنید مانند : نسبت نور پردازی ، الگوی نور پردازی ، نمای چهره و زاویه نما . من پیشنهاد می کنم که با این مطالب کاملا آشنا شوید و سپس اگر خواستید قوانین را بشکنید. در این مقاله ما نگاهی به الگو های نورپردازی خواهیم انداخت.

الگوی نورپردازی که توضیح می دهم بازی با مقدار نور و سایه ی روی صورت می باشد تا به شکل های متفاوتی دستیابی پیدا کنیم. به زبان ساده ، سایه ی روی چهره ی سوژه چه شکلی دارد. به این صورت است که چهار حالت پرتره وجود دارد:

1- Split lighting نور پردازی یک طرفه

2- Loop lighting نور پردازی حلقه ای

3- Rembrandt lighing نور پردازی رامبرند

4- Butterfly lighting نور پردازی پروانه ای

همچنین نورپردازی گسترده و نورپردازی کوچک هم وجود دارند که بیشتر یک سبک هستند نه یک الگوی نورپردازی، که می توانند در الگو های بالا بکار روند. بیایید بطور جداگانه این الگوهای نورپردازی را بررسی کنیم

 

1- Split lighting – نور پردازی یک طرفه

 

نور پردازی یک طرفه - Split Lighint

نور پردازی یک طرفه – Split Lighint

 

نور پردازی یک طرفه دقیقا همان چیزی است که از نامش پیداست. این نور پردازی چهره را دقیقا به دو نیمه تقسیم می کند که یک طرف آن در نور و طرف دیگر در سایه است. اغلب برای ایجاد تصاویر دارماتیک مانند ثبت پرتره از موسیقیدان ها و هنرمندان مناسب است. نور پردازی split ( یک طرفه ) منجر به حالت مردانه بیشتری در سوژه شده و بیشتر برای مردان مناسب تر یا قابل اجرا تر است. با این حال در نظر داشته باشید که قوانین سفت و سختی هم وجود ندارد ، به همین خاطر به شما پیشنهاد می کنم از اطلاعاتی که در این مقاله به شما ارائه می دهم به عنوان نقطه شروع و راهنما استفاده کنید تا زمانی که حسابی به آن مسلط شوید و هر جا که اطمینان کافی ندارید می توانید از این راهنما استفاده کنید.

 

دیاگرام نور پردازی یک طرفه

دیاگرام نور پردازی یک طرفه

 

برای دستیابی به نور پردازی یک طرفه ( split ) کافییست منبع نوری را در زاویه نود درجه در سمت راست یا چپ سوژه قرار دهید و حتی اندکی ( البته خیلی کم ) در پشت سر سوژه. جایی که نور قرار می گیرد،  به صورت سوژه نیز بستگی دارد. نگاه کنید که نور چطور به چهره می تابد و مطابق با آن نور رو تنظیم کنید. در یک نورپردازی یک طرفه ( split ) صحیح ، نور فقط می بایست در چشم طرف سایه ی صورت ، بیفتد. اگر صورت اندکی بچرخد نور به گونه می خورد و برای نورپردازی یک طرفه ایده آل نیست.

نکته: هر الگوی نورپردازی می تواند برای هر نمایی از چهره ایجاد شود ( نمای جلویی با هر دو چشم ، نمای سه چهارم یا حتی نمای نیم رخ profile ) . فقط به خاطر داشته باشید منبع نور باید از چهره تبیعت داشته باشد تا الگوی نورپردازی به درستی انجام گیرد. اگر سوژه سرش را بچرخاند طبعا الگوی نورپردازی نیز تغییر می کند. هر چند می توانید به راحتی از این الگوها ( با اندکی چرخش سر ) استفاده نمایید.

 

 catchlight ( کچ لایت ) به چه معناست؟

 

کچ لایت - Catch light

کچ لایت – Catch light

 

توجه کنید در عکس بالا انعکاسی حاصل از منبع نوری در چشمهای کودک وجود دارد و یک منبع نوری سفید spot ( موضعی ) را نشان می دهد. اما اگر از نزدیک تر نگاه کنم عملا شکل نور استفاده شده برای پرتره به خوبی مشخص می گردد.

کچ لایت - Catch light

کچ لایت – Catch light

می بینید چطور یک منبع نور شش ضلعی در یک مرکز تیره ، به شکل یک نقطه درخشان دیده می شود؟ این همان مفهوم catchlight است. چشم سوژه بدون گرفتن نور ، تاریک و مرده و بی روح خواهد بود. برای اینکه سوژه زنده به نظر برسد نیاز دارید حداقل یک چشم سوژه دارای کچ لایت ( catchlight ) باشد. همچنین می بایست عنبیه چشم را روشن کرده و کل چشم را درخشان کنید.

 

2- Loop lighting – نور پردازی حلقه ای:

 

نور پردازی حلقه ای - Loop Lighting

نور پردازی حلقه ای – Loop Lighting

 

نور پردازی حلقه ای با ایجاد یک سایه ی کوچک ناشی از بینی بر روی گونه ایجاد می شود. برای ایجاد نور پردازی حلقه ای ( loop ) ، منبع نوری باید کمی بالاتر از سطح چشم قرار داشته باشد و حدود 30 تا 45 درجه با دوربین زاویه داشته باشد ( این زاویه بستگی به چهره سوژه دارد )

 

نور پردازی حلقه ای - Loop Lighting

نور پردازی حلقه ای – Loop Lighting

در عکس بالا نگاه کنید که سایه ها کجا قرار دارند. در سمت چپ سایه های کوچکی از بینی مشاهده می شود. در نور پردازی حلقه ای سایه بینی و سایه گونه نباید با همدیگر تماس داشته باشند. سایه را کوچک و اندکی رو به پایین بسازید و مواظب باشید اگر منبع نوری خیلی بالا باشد باعث ایجاد سایه هایی غیر عادی شده و کچ لایت ( catchlight ) نیز از دست می رود. نور پردازی حلقه ای شاید پر استفاده ترین و عمومی ترین الگوی نور پردازی می باشد که به آسانی برای ایجاد یک پرتره غلط انداز برای اکثر افراد قابل انجام است.

 

نور پردازی حلقه ای - Loop Lighting

دیاگرام نور پردازی حلقه ای

 

در نمای بالا ، پرده سیاه رنگ ، نقش انبوهی از درختان را در پشت سر سوژه ها دارد. آفتاب از بالای درختان می آید و آنها کاملا در سایه قرار دارند. یک رفلکتور سفید در سمت چپ دوربین، نور را به صورت سوژه های بازمی تاباند. رفلکتور ممکن است در تابش خورشید باشد یا نباشد. اما اگر هم نباشد باز شما می توانید نور لازم را دریافت کنید. فقط زاویه آن را تغییر دهید. با جا به جایی رفلکتور شما می توانید الگور نورپردازی را تغییر دهید. در نورپردازی حلقه ای ( Loop ) لازم است در جایی حدود 30 تا 45 درجه از دوربین قرار بگیرد. همچنین لازم است به مقدار کمی نسبت به سطح چشم بالاتر باشد تا سایه یا حلقه ی تشکیل شده در زیر بینی ، به سمت پایین و گوشه دهان باشد. یکی از اشتباهاتی که اغلب تازه کارها انجام می دهند این است که رفلکتور را پایین قرار می دهند و در واقع زاویه رفلکتور رو به بالا می شود. در اینصورت نور به زیر بینی می خورد و الگوی خوبی بدست نمی آید.

 

3- Rembrandt lighing – نور پردازی رامبرند:

 

نقاشی رامبراند - سلف پرتره

نقاشی رامبراند – سلف پرتره

 

نور پردازی رامبراند به این علت به این نام گفته می شود که رامبرند نقاشی بوده که اغلب از این الگوی نور پردازی در نقاشی هایش استفاده می کرده است. شما او را در نقاشی سلف پرتره بالا می بینید. مشخصه نور پردازی رامبرند ، وجود یک مثلث نوری بر روی گونه است. بر خلاف نور پردازی حلقه ای ( Loop ) که سایه ی بینی و گونه با هم تماسی ندارند ، در نور پردازی رامبراند آنهم به هم متصل می شوند و یک مثلث نوری رو گونه تشکیل می دهند. برای ایجاد نور پردازی رامبراند خوب ، مطمئن شوید که چشمی که در طرف سایه صورت قرار گرفته است نور و کچ لایت ( catch light ) داشته باشد در غیر اینصورت ، چشم مرده خواهد بود و درخشندگی زیبا نخواهد داشت. نور پردازی رامبراند ( Rembrandt lighing ) دارماتیک تر است، چون مانند نور پردازی یک طرفه حس و حال بیشتر و احساس عمیق تری در عکس بوجود می آورد.

 

نور پردازی رامبراند - Rembrandt Lighting

نور پردازی رامبراند – Rembrandt Lighting

 

نور پردازی رامبراند - Rembrandt Lighting

نور پردازی رامبراند

 

برای دستیابی به نور پردازی رامبراند ( Rembrandt ) ، سوژه باید مقداری کمی نسبت به نور بچرخد. نور باید در بالای سر سوژه باشد بطوریکه سایه حاصل از بینی به سمت گونه کشیده شود. همه افراد برای نور پردازی رامبراند مناسب نیستند. اگر سوژه استخوان های گونه برجسته و بلندی دارد احتمالا برای این کار خوب است. اگر سوژه، بینی کوچک و و باریکی دارد احتمالا دسترسی به این نور مشکل خواهد بود. دوباره تاکید می کنم شما نباید دقیقا این مدل نور پردازی یا مدل های دیگر را ایجاد کنید، بلکه باید هر چه بیشتر شخص و سوژه را غلط انداز تر جلوه دهید و حس و حالتی که مد نظر دارید را ایجاد کنید. اگر یک پنجره دارید که نور ورودی اش به کف ( زمین ) می تابد با پوشاندن بخشی از پایین آن ، می توانید به این نوع نور پردازی دستیابی پیدا کنید.

 

4- Butterfly lighting – نور پردازی پروانه ای :

 

نور پردازی پروانه ای - Butterfly Lighting

نور پردازی پروانه ای – Butterfly Lighting

 

نور پردازی پروانه ای ( Butterfly ) به درستی به این نام معروف شده است چرا که در این نور پردازی یک سایه ی پروانه ای در زیر بینی ایجاد می شود . اینکار با قرار دادن منبع نور اصلی در بالا و پشت سر دوربین انجام می شود. در این الگو ، عکاس اصولا در زیر نور اصلی شوتینگ ( عکاسی ) را انجام می دهید. اغلب برای ثبت هایی که نیاز به زرق و برق دارند و برای خلق سایه زیر چانه و گونه بکار می رود. همچنین روش مناسبی است برای سوژه های مسن تر تا چین و چروک ها را کمتر نشان دهد.

 

نور پردازی پروانه ای - Butterfly Lighting

دیاگرام نور پردازی پروانه ای

 

نور پردازی پروانه ای ( Butterfly ) با گذاشتن یک منبع نور پشت سر دوربین و کمی بالاتر از سطح چشم ( یا سر سوژه بسته به شخص مورد نظر ) حاصل می شود. گاهی مواقع از یک ر فلکتور در روبروی سوژه و زیر چانه استفاده می شود که حتی توسط خود سوژه نگه داشته می شود. این الگوی نورپردازی، برای اشخاصی که استخوان های گونه برجسته تر و چهره لاغری دارند مناسب تر است. شخصی که صورت پهن و گردی دارد با نور پردازی حلقه ای و یا حتی یک طرفه،  نمای بهتر و چهره ی لاغر تری خواهد داشت. این الگو با یک نور از پنجره و یک رفلکتور نیز حاصل می شود. اغلب یک منبع نور شدیدتر مانند خورشید یا فلاش مورد نیاز است تا سایه های بهتری در زیر بینی حاصل شود.

 

5- نور پردازی گسترده ( Broad Lighting ):

(نور پردازی فراخ هم گفته می شود ولی من ترجمه گسترده را بیشتر می پسندم )

نور پردازی گسترده ( Broad Lighting )، خیلی یک الگوی نور پردازی خاص و جداگانه محسوب نمی شوند بلکه سبکی از نور پردازی است. هریک از الگوی های نور پردازی که گفته شد ( loop, Rembrandt, split ) می توانند هم گسترده ( Broad Lighting ) باشند هم کوچک ( short Lighting ).

 

نور پردازی گسترده - Broad Lighting

نور پردازی گسترده – Broad Lighting

 

نور پردازی گسترده ( Broad lighting ) وقتی صورت میگیرد که سوژه صورتش را اندکی نسبت به مرکز بچرخاند و سمتی از صورت که به سمت دوربین است ( سمت بیشتر و بزرگتر ) در نور قرار دارد. این باعث ایجاد محدوده بزرگتری از نور بر روی صورت میگردد و سمت سایه صورت ، کوچک تر خواهد بود. نور پردازی گسترده ( Broad lighting ) گاهی برای پرتره های high key استفاده می شود. ( high key به عکاسی با نور زیاد گفته می شود که عکس دارای کنتراست کمتری بوده و نواحی روشن عکس زیاد است ، تصاویر با نور زیاد ، حس مثبت و خوبی را به بیننده منتقل می کند و در عکاسی های تبلیغاتی و عکاسی از سوژه های بامزه کاربرد دارد مثلا عکاسی از نوزادان با نور زیاد high key ، همیشه خوشایند می باشند و نوزاد را خواستنی تر می کند ) . نور پردازی گسترده صورت شخص را پهن تر و گسترده تر نشان می دهد و در اشخاصی که صورت های خیلی لاغر و کشیده ای دارند می تواند مورد استفاده قرار گیرد. اما اغلب مردم تمایل دارند که لاغر تر به نظر برسند نه پت و پهن !. به همین خاطر، این نوع نور پردازی برای افرادی که صورت گرد و پهن ( چاق )  دارند مناسب نمی باشد.

 

نور پردازی گسترده - Broad Lighting

دیاگرام نور پردازی گسترده

 

برای ایجاد نور پردازی گسترده ( نور پردازی فراخ ) ، صورت نسبت به منبع نور ، می چرخد. توجه داشته باشید آن سمتی از صورت که به بیشتر در معرض دید دوربین است نور بیشتری دارد و سایه ها در سمتی از صورت هستند که از دوربین دورتر است.

 

6- نور پردازی کوچک ( short lighting ):

 

نور پردازی کوچک - Short Lighting

نور پردازی کوچک – Short Lighting

 

نور پردازی کوچک ( short lighting ) نقطه مقابل نور پردازی گسترده می باشد. همانطور که در شکل بالا می بینید آن قسمتی از صورت که بیشتر در دید دوربین قرار دارد دارای سایه بیشتری است. این نورپردازی برای پرتره های تاریک تر و low key ( عکاسی با نور کم ) ، مناسب است. این روش قسمت بیشتری از صورت را در سایه قرار می دهد و حالت سه بعدی و مجسمه ای بیشتر دارد و لاغر کننده تر و برای اکثر افراد مناسب تر و غلط انداز تر است.

 

دیاگرام نور پردازی کوچک - Short Lighting

دیاگرام نور پردازی کوچک – Short Lighting

 

در نور پردازی کوچک ( short lighting ) صورت به سمت منبع نوری می چرخد. توجه داشته باشید که قسمتی از صورت که با چرخش از دوربین دور می شود نور بیشتری دارد و سایه ها ، در سمت از صورت که نزدیک تر به دوربین است رخ می دهند. به عبارت ساده ، در نور پردازی کوچک ، سایه ها ، در آن قسمت از صورت که نسبت به دوربین در معرض دید بیشتری است ایجاد می شوند.

 

همه روشها در کنار هم:

زمانیکه فرا گرفتید چطور الگوهای مختلف نور را بشناسید و ایجاد کنید، سپس می توانید شروع کنید که چه زمان و چطور از آنها استفاده کنید. با بررسی چهره سوژه ، شما خواهید دانست بهترین الگوی نورپردازی برای سوژه ، و برای حس و حالتی که مد نظر دارید کدام است. اشخاصی که صورت گردی دارند و می خواهند باریک تر به نظر برسند خیلی متفاوت هستند با افرادی که که دنبال شات های تبلیغاتی هستند. زمانیکه که شما همه ی الگو ها را بدانید و در شناخت نورها و کیفیت و مدیریت و نسبت های آنها مسلط شوید آنگاه مجهز خواهید بود تا هر چالشی را مدیریت کنید. صد البته اگر منبع نور داشته باشید با تغییر و جا به جایی آن به راحتی می توانید الگوی نور را تغییر دهید. اما اگر منبع نور اصلی شما خورشید یا پنجره باشد ، انجام آن سخت تر خواهد بود. در چینین وضعی ، شما به جای جا به جایی منبع نور ، می بایست سوژه را نسبت به جهت نور بچرخانید و تغییر وضعیت دهید تا نور طبق الگوهای گفته شده برا آن بتابد. شاید هم مجبور شوید موقعیت دوربین یا خودتان را تغییر دهید. بنابراین اگر قادر به جا به جایی منبع نور نباشید باید همه چیزهای دیگر را نسبت به نور جا به جا کنید.

مقالات مرتبط :  5 روش نور پردازی در عکاسی پرتره

 

ترجمه و ویرایش : محمد دلیری

 

 


يک ديدگاه

  1. فاطمه می‌گه:

    سلام
    واقعا از مطلبتون هم لذت بردم به خاطر شیوایی ش و هم به خاطر اینکه
    واقعا میتونم ازش استفاده کنم.

    مخصوصا برای کار عکاسیم تو استودیو ممنون.
    🙏👍

يک ديدگاه بگذاريد

شما بايد وارد شويد تا بتوانيد ديدگاه بگذاريد